Hoe minder keuzes ons meer vrijheid geven

8 sep 2018 | Minimalisme, Persoonlijke groei | 1 reactie

Welke schoenen zal ik vandaag aantrekken? Eet ik uit of thuis? En als ik uit eet, welk restaurant kies ik dan? Keuzes maken we de hele dag door en meer keuze is altijd beter. Toch? Nou, niet per se. Soms kan minder keuze juist leiden tot betere uitkomsten.

Eind 2017 stelde ik een aantal goede voornemens op. Eén daarvan was dat ik vaker veganistisch wilde gaan eten (vegetariër ben ik sowieso al), en het andere voornemen was dat ik alleen nog maar nieuwe kledingstukken wilde kopen die eerlijk en duurzaam zijn geproduceerd. Dat zijn flinke beperkingen: In de gewone winkelstraat vind ik geen kleding meer die aan mijn eisen voldoet, en veganistisch eten in een restaurant is soms best een uitdaging. Maar inmiddels is het september, en het gaat nog steeds goed met mijn voornemens. Want het mooie is: Minder keuze hoeft helemaal niet beperkend te zijn.

Minder keuzes betekent meer richting

Afwegingen maken

Elke dag worden we voor tientallen keuzes gesteld. Welk shirt trek ik vandaag aan? Neem ik lunch mee of koop ik onderweg een broodje? Neem ik nu pauze of werk ik nog even door? Keuzes hebben is fijn. Dat we keuzes kunnen maken, is een belangrijk signaal van vrijheid. Maar hoe fijn we het ook vinden om veel keuze te hebben, kiezen kost ons wel een hele hoop energie.

Logisch, eigenlijk: Hoe meer er te kiezen valt, hoe meer afwegingen er gemaakt moeten worden. En al dat afwegen put ons uit. Dit is de reden dat Mark Zuckerberg bijna altijd een grijs shirt draagt, en Steve Jobs nog altijd onlosmakelijk verbonden is met zijn zwarte coltui: Door ‘s morgens nooit kleding uit te hoeven kiezen, blijft deze energie bespaard om vervolgens betere beslissingen te kunnen nemen op het werk.

Ook uit psychologisch onderzoek blijkt dat minder keuze leidt tot betere uitkomsten. In een klassiek onderzoek werden de deelnemers in twee groepen verdeeld. De eerste groep kreeg, in een supermarkt, de keuze tussen drie verschillende merken jam, en de tweede groep mocht kiezen uit 24 merken. Wat bleek? Hoe meer keuze de deelnemers hadden, hoe kleiner de kans was dat ze ook werkelijk een pot jam kozen! In ditzelfde onderzoek werd aan deelnemers gevraagd om een opstel te schrijven. Ditmaal mocht de ene groep kiezen uit zes verschillende onderwerpen, en de andere groep uit dertig. De deelnemers die de keuze hadden uit ‘maar’ zes onderwerpen schreven een beter opstel.

Minder keuze

Hoe dat komt? We willen als mensen altijd de beste optie. Maximizen heet dat. Hoe meer keuze we hebben, hoe meer alternatieven er zijn. En hoe meer alternatieven, hoe reëler de kans dat we een betere optie aan onszelf voorbij laten gaan. Dus hoewel een beetje keuze altijd goed is, kan téveel keuze stress opleveren. En als je dan uiteindelijk toch een keuze hebt gemaakt, is het lastiger om hier volledig achter te staan. Omdat je het zelf ook allemaal niet zo goed weet.

Best vermoeiend dus, dat kiezen. Maar het mooie is: Nu ik bewuster eet en winkel, zijn heel veel keuzes die ik niet meer hóef te maken. In een restaurant heb ik meestal niet zoveel te kiezen. Dat is prima. Ik neem het gerecht dat me het lekkerst lijkt en vraag misschien nog om wat aanpassingen. Als ik een leuke trui in de etalage zie hangen, bewonder ik hem even en loop daarna door. Waar ik vroeger ging passen, twijfelen, kopen, en nog meer twijfelen, hoef ik nu de keuze niet te maken. Lekker makkelijk. En als ik toch écht zo’n truitje wil hebben, kies ik er eentje uit in een duurzame webshop of tweedehands winkel (waar het aanbod een stuk kleiner is). Simple as that.

Meer vrijheid & meer energie

Dus ja, hoewel het misschien lijkt alsof ik mezelf beperkingen heb opgelegd, is dat eigenlijk helemaal niet zo. Ik ben nooit zo goed geweest in kiezen, en er is nu zoveel minder waar ik over hoef na te denken. In zekere zin hebben deze beperkingen me dus meer vrijheid gegeven. Althans, zo voelt het. Als ik in de winkelstraat loop, hoef ik niet meer dwangmatig in elke kledingwinkel te kijken (voor de zekerheid, misschien hebben ze ineens wel iets leuks, you never know). Ik ga er toch niks kopen. En als vriendinnen gaan shoppen ga ik nog steeds lekker mee hoor, gewoon voor de gezelligheid.

Als ik wil heb ik nog steeds genoeg keuze. Maar aan een overweldigende hoeveelheid keuzes heb ik geen behoefte meer. Minder keuze helpt me te focussen, en geeft me bovenal een ontzettend goed gevoel. Omdat ik zeker weet dat de keuzes die ik wél maak, allemaal keuzes zijn die er toe doen. Dat ik minder van mijn energie steek in dingen die ik niet waardevol vind.

Ik denk dat wij er allemaal iets aan hebben om af en toe eens te bedenken wáár we allemaal voor kiezen, en of we die afwegingen wel belangrijk genoeg vinden om al onze tijd en twijfel aan te besteden. Soms is het veel makkelijker om gewoon één keer de knoop door te hakken en daarna niet meer te hoeven kiezen. Op welk gebied dat precies is, is natuurlijk voor iedereen anders. Maar één ding is alvast zeker: Die 24 jampotjes in de supermarkt zijn onze kostbare energie absoluut niet waard.

Wil je dit artikel delen op social media? Gebruik dan de icoontjes links ;)

1 Reactie

  1. hoi ik ben een vriend van Olivier Schrijvers
    wat een leuk verhaaltje over keuze’s is dit zeg!

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

welkom!

Ik ben Stephanie en ik neem je graag mee op mijn zoektocht naar een minimalistisch, bewust en gelukkig leven. Getting the pieces together, zeg maar. Kijk vooral even rond of lees hier meer over mij.

welkom!

Ik ben Stephanie en ik neem je graag mee op mijn zoektocht naar een minimalistisch, bewust en gelukkig leven. Getting the pieces together, zeg maar. Kijk vooral even rond of lees hier meer over mij.

 

Share This